22 mmart 2010:

Vandaag kreeg ik weer een melding van mijn medeblogger. Ik ben weer op het internet weergegeven.

http://www.machinistlog.nl/pageID_9526485.html

Toch zal ik hier ook de werkelijke tekst weergeven:

– Week 12 – MACHINISTLOG.NL

Door te lezen
Waan je je
In een andere wereld
Leef je even
Als in een droom
Lees je over
Toekomst of verleden
Vlakbij of ver weg
Je hoeft niet te reizen
Om ergens te komen
Of juist toch
Door ergens te komen
Waar het verhaal
Echt speelt!

xc2xa9 Gedicht: Ivar Wakker

                               

Duel

De Boekenweek 2010 is weer voorbij. 210 duizend mensen stapten 14 maart gratis de trein in met het Boekenweekgeschenk. Behalve om mee te reizen, was Duel ook zeer de moeite waard om te lezen. Eindelijk weer eens een schrijver die zijn taak xe2x80″ en zijn lezers! xe2x80″ serieus nam. Bernlef raakte zo verstrikt in zijn verhaal, dat hij de clou maar uit de krant haalde. Tim Krabbxc3xa9 kon geen einde bedenken en het boek van Jan Wolkers was nog slechter dan de verfilming.

Joost Zwagerman heeft een afgerond verhaal geschreven met een kop en een staart. Bovendien heeft het een verrassend einde en xe2x80″ en dat is misschien wel zijn grootste verdienste xe2x80″ het maakt nieuwsgierig naar moderne kunst. Het boek is dan ook niet zomaar en verzinsel. Zwagerman liegt de waarheid. Untitled No. 18 van Mark Rothko bestaat inderdaad. Het hangt echter niet in Nederland en heeft andere kleuren en afmetingen dan het boek ons doet geloven. De versie van Zwagerman is echter wel helemaal in de geest van Rothko geschilderd.

Ook het verhaal op zich gaf mij een vaag gevoel van dxc3xa9jxc3 vu. Een kostbaar schilderij dat anoniem op reis gaat, waar had ik dat eerder gelezen? Even speuren op internet leverde het volgende resultaat op. In 1976 had performancekunstenaar Ulay in Berlijn het werk De arme kunstenaar van Carl Spitzweg gestolen, nadat hij een kopie had opgehangen. Hij hing het in de huiskamer van een arme Turkse familie in Kreuzberg en legde elke stap vast op video. Precies zoals Emma Duiker doet in Duel.

Nu ben ik een ware analfabeet als het gaat om moderne beeldende kunst, maar ik weet wel het een en ander van hedendaagse muziek. Wat Zwagerman niet in zijn boek vermeldt, is dat Mark Rothko ook een stiltekapel heeft ontworpen. Morton Feldman componeerde er in 1971 Rothko Chapel bij. Ik weet niet of Zwagerman dit werk kende, maar het wonderlijke is dat zijn beschrijving van Untitled No. 18 perfect past bij de muziek van Feldman. Je hoeft alleen kleuren te vervangen door klanken.

Het rood en het blauw leken te trillen als een landschap in laaiende hitte xe2x80″ maar een xc3xadxc3xa9ts ander blikveld en beide kleuren spoelden als het koelst denkbare water over je heen. Verhooff kon er als de eerste de beste jongejuffrouw door overrompeld worden: dit waren niet uitsluitend kleuren xe2x80″ dit waren elementen. Kleur als water en vuur, kleur als opgloeiende aarde en stil suizende lucht. Maar ook kleur als toneelmatig drama, kleur als serene vertellingen, kleuren die, zoals Rothko het zelf had omschreven, xe2x80x98ademdenxe2x80x99.

Zwagerman beschrijft ook hoe iemand tot tranen toe kon worden geroerd, als hij plotseling iets hemels ontdekte in de kleurvlakken van Rothko. De muziek van Feldman is op dezelfde manier geconstrueerd: grote klankblokken waaruit plotseling xe2x80″ als uit het niets xe2x80″ een ijle melodie tevoorschijn komt.

Nu is het voor een machinist natuurlijk overdreven om met het Boekenweekgeschenk gratis met de trein te gaan reizen. Maar, op het idee gebracht door een gedicht van Ivar Wakker, kon ik natuurlijk wel nxc3¡xc3¡r het boek gaan. Het Van Effen uit Duel was gemakkelijk gevonden. Eindhoven staat niet bovenaan in het stedenlijstje als het om musea gaat. Dat moest dus het Van Abbe zijn. Gexc3xafnspireerd door Joost Zwagerman werd het een wonderlijke ontdekkingstocht. In Work No. 371 van Martin Creed was zelfs de lift als installatie tot kunst verheven. Indrukwekkende klanken van Edgar Varxc3xa8se bij beelden van Le Corbusier in Poxc3xa8me Electronique. Wie durft te luisteren naar Magical World van Johanna Billing, doet dat op eigen risico: het is een melodietje dat je moeilijk uit je hoofd krijgt.

In mijn vorige column heb ik Duel beschreven als de strijd tussen conducteurs en hedendaagse jongeren. Zwagerman schrijft over het eeuwigdurende gevecht tussen gevestigde en moderne kunstenaars. Morton Felman probeerde muziek te laten winnen van beeldende kunst. Ivar Wakker vecht in zijn gedichten zijn eigen duel tussen lichaam en geest uit. Joost Zwagerman stelt op de laatste paginaxe2x80x99s van het Boekenweekgeschenk voor de strijd te staken en tot op het bot te ontleden. Om daar vervolgens weer een voorstelling van te maken. Lijkt me een heel aardigxe2x80xa6 duel

Dit bericht werd geplaatst in spoormachinist. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s